GẮN KẾT QUẢ THỰC HIỆN CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH VỚI ĐÁNH GIÁ, XẾP LOẠI CÁN BỘ, CÔNG CHỨC

Đổi mới mạnh mẽ, thực chất công tác cải cách thủ tục hành chính

Nghị quyết xác định quan điểm chỉ đạo xuyên suốt là tiếp tục quán triệt, thể chế hóa và thực hiện đầy đủ các chủ trương, định hướng của Đảng về cải cách thủ tục hành chính theo hướng triệt để, thực chất, bảo đảm nền hành chính hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.

Theo đó, tiếp tục đổi mới, xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại, hiệu quả; giảm mạnh thủ tục hành chính trong hoạt động của Chính phủ, các bộ, ngành và chính quyền địa phương. Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền tối đa, thực chất gắn với cải cách thủ tục hành chính; đồng thời bảo đảm nguồn lực, nâng cao năng lực thực thi, tăng cường công tác giám sát, kiểm tra, đôn đốc và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Đặc biệt, Nghị quyết nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính gắn với chuẩn hóa, số hóa toàn bộ quy trình giải quyết thủ tục trên môi trường số; tăng cường liên thông, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan; rút ngắn tối đa thời gian và chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp.

Cùng với đó, đổi mới phương thức quản lý về kiểm soát thủ tục hành chính theo hướng chuyển từ “kiểm soát thủ tục” sang “kiểm soát chi phí tuân thủ”; từ “kiểm soát hồ sơ” sang “kiểm soát dựa trên dữ liệu”; từ “quản lý - tiền kiểm” sang “phục vụ - hậu kiểm” trên cơ sở quản trị rủi ro và mức độ tuân thủ.

Nghị quyết xác định cải cách thủ tục hành chính là một nhiệm vụ trọng tâm trong xây dựng nền quản trị quốc gia hiện đại, hiệu lực, hiệu quả, phục vụ và kiến tạo phát triển; đồng thời gắn chặt cải cách thủ tục hành chính với việc sắp xếp tổ chức bộ máy và đổi mới công tác cán bộ, xác định rõ trách nhiệm cá nhân, nhất là trách nhiệm của người đứng đầu. Trong đó, lấy người dân làm trung tâm, là chủ thể và lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo, mục tiêu phấn đấu nhằm không ngừng nâng cao chất lượng phục vụ.

Mục tiêu của Nghị quyết là đổi mới thực chất, toàn diện công tác cải cách thủ tục hành chính, trọng tâm là cắt giảm, đơn giản hóa tối đa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, chuyển đổi thành công phương thức quản lý từ tiền kiểm sang hậu kiểm trên cơ sở quản trị rủi ro; tăng cường kiểm soát thực thi dựa trên dữ liệu theo thời gian thực và lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ nhằm nâng cao chất lượng thể chế, cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và tạo động lực đột phá thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hai con số giai đoạn 2026 - 2030.

Phấn đấu đến năm 2030, đánh giá cải cách thủ tục hành chính được thực hiện dựa trên dữ liệu theo thời gian thực

Nghị quyết đề ra nhiều mục tiêu cụ thể trong công tác cải cách thủ tục hành chính giai đoạn 2026 – 2030, trong đó đáng chú ý:

- Bảo đảm không làm phát sinh thêm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện không cần thiết so với kết quả phân quyền, phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính đã thực hiện.

- Đến năm 2027, 100% thủ tục hành chính đủ điều kiện được cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình; 100% kết quả giải quyết thủ tục hành chính được số hóa và tái sử dụng dữ liệu, đồng thời đảm bảo quy định; không yêu cầu cung cấp thành phần hồ sơ giải quyết thủ tục hành chính mà các thông tin trong thành phần hồ sơ đã có dữ liệu trong các cơ sở dữ liệu được cơ quan chủ quản cơ sở dữ liệu công bố, trừ trường hợp pháp luật chuyên ngành có yêu cầu khác.

- Đến năm 2030, 100% dịch vụ công thiết yếu được thực hiện tiếp nhận không phụ thuộc vào địa giới hành chính trong phạm vi toàn quốc tại các Trung tâm Phục vụ hành chính công; 100% dịch vụ công được cung cấp chủ động khi đã đảm bảo điều kiện về dữ liệu và hạ tầng số.

- Đến năm 2027, 100% thủ tục hành chính nội bộ giữa các cơ quan hành chính nhà nước đủ điều kiện được thực hiện trên môi trường điện tử.

- Đến năm 2027, 100% chế độ báo cáo của doanh nghiệp đủ điều kiện được thực hiện điện tử; 100% thông tin, giấy tờ, tài liệu trong các thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh chỉ cung cấp một lần cho cơ quan hành chính nhà nước.

Đặc biệt, Nghị quyết đặt ra yêu cầu đổi mới công tác chỉ đạo, điều hành và đánh giá cải cách thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu theo thời gian thực, gắn với đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ của người đứng đầu, cán bộ, công chức, viên chức.

Đến năm 2030, Chỉ số hài lòng của người dân, doanh nghiệp đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước trong giải quyết thủ tục hành chính phấn đấu đạt tối thiểu 95%; đồng thời bảo đảm 100% phản ánh, kiến nghị của cá nhân, tổ chức về quy định hành chính được tiếp nhận, xử lý và công khai kết quả đúng thời hạn quy định.

Gắn kết quả thực hiện cải cách thủ tục hành chính với đánh giá, xếp loại cán bộ, công chức, coi đây là tiêu chí quan trọng trong công tác cán bộ

Một trong những nội dung đáng chú ý của Nghị quyết là yêu cầu gắn kết quả thực hiện cải cách thủ tục hành chính với công tác đánh giá, xếp loại cán bộ, công chức, coi đây là một tiêu chí quan trọng trong công tác cán bộ.

Theo đó, việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh phải được xác định là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục, gắn với trách nhiệm của người đứng đầu.

Các Bộ, ngành, địa phương phải thực hiện cải cách thủ tục hành chính thống nhất, đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm, bao gồm cả thủ tục hành chính với người dân, doanh nghiệp và thủ tục hành chính nội bộ trong các cơ quan hành chính nhà nước. 

Việc cải cách thủ tục hành chính cũng được yêu cầu gắn với kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong hoạt động công vụ và tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính; kiên quyết xoá bỏ cơ chế xin - cho, khắc phục tình trạng né tránh, đùn đẩy, cục bộ, lợi ích nhóm trong xây dựng và thực thi thủ tục hành chính.

Như vậy, kết quả thực hiện nhiệm vụ cải cách thủ tục hành chính không chỉ là trách nhiệm chung của cơ quan, đơn vị mà còn trở thành một trong những căn cứ quan trọng để xem xét mức độ hoàn thành nhiệm vụ của từng cán bộ, công chức và người đứng đầu.

Đẩy mạnh chuyển đổi số, lấy dữ liệu làm nền tảng cải cách

Nghị quyết yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số gắn với tái cấu trúc quy trình giải quyết thủ tục hành chính, lấy dữ liệu làm nền tảng.

Theo đó, các cơ quan nhà nước cần tập trung số hóa toàn diện, liên thông và chia sẻ dữ liệu; từng bước thực hiện dịch vụ công chủ động. Chất lượng cải cách phải được đo lường bằng những tiêu chí thực chất, trong đó lấy thời gian và chi phí thực hiện thủ tục hành chính của người dân, doanh nghiệp làm thước đo quan trọng.

Đồng thời, thúc đẩy kết nối, liên thông, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành với Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính; từng bước thay thế hoặc cắt giảm các thành phần hồ sơ trên cơ sở mức độ hoàn thành và khả năng vận hành thực tế của các cơ sở dữ liệu.

Các quy trình nội bộ, quy trình điện tử cần được chuẩn hóa, công bố và tích hợp, triển khai đồng bộ trên Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính tập trung và Cổng Dịch vụ công quốc gia.

Tăng cường tính hiệu quả, thực chất trong xử lý phản ánh, kiến nghị 

Để bảo đảm việc cải cách đi vào thực chất, Nghị quyết yêu cầu tiếp tục rà soát, thực hiện phân cấp, ủy quyền trong giải quyết thủ tục hành chính theo quy định của pháp luật.

Người đứng đầu bộ, ngành, địa phương phải chủ động điều chỉnh, phân bổ biên chế và nguồn lực tài chính giữa các đơn vị, địa bàn phù hợp với quy mô và khối lượng hồ sơ thực tế, đặc biệt trong những thời điểm phát sinh số lượng hồ sơ lớn hoặc khi thực hiện thủ tục hành chính không phụ thuộc vào địa giới hành chính.

Bên cạnh đó, cần bảo đảm việc phân bổ, bố trí nguồn lực thực hiện các thủ tục hành chính đã được phân quyền, phân cấp cho địa phương được thông suốt, không để xảy ra tình trạng gián đoạn hoặc chậm trễ trong giải quyết thủ tục hành chính cho người dân, tổ chức.

Đồng thời, chú trọng đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ, công chức trực tiếp giải quyết thủ tục hành chính, bảo đảm năng lực thực thi đồng đều giữa các địa phương, nhất là sau khi tiếp nhận thẩm quyền được phân cấp từ Trung ương.

Nghị quyết cũng yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện thủ tục hành chính tại các cơ quan, đơn vị; kịp thời phát hiện, chấn chỉnh và xử lý tình trạng tự ý phát sinh thêm thành phần hồ sơ, yêu cầu hoặc quy trình giải quyết ngoài quy định.

Đặc biệt, tăng cường sự tham gia thực chất của người dân và doanh nghiệp trong toàn bộ vòng đời của thủ tục hành chính, từ khâu thiết kế, ban hành đến tổ chức thực hiện, giám sát và đánh giá. Phản hồi của người dân, doanh nghiệp được xác định là một trong những thước đo quan trọng để đánh giá hiệu quả cải cách thủ tục hành chính.

Các cơ quan nhà nước cần nâng cao chất lượng, tính thực chất trong việc tiếp nhận và xử lý phản ánh, kiến nghị; tăng cường tổ chức đối thoại với người dân, doanh nghiệp và các hiệp hội nhằm kịp thời phát hiện những khó khăn, vướng mắc, từ đó nghiên cứu, đề xuất các phương án cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Ý nghĩa thực tiễn

Việc gắn kết quả thực hiện cải cách thủ tục hành chính với đánh giá, xếp loại cán bộ, công chức có ý nghĩa thực tiễn đặc biệt quan trọng, thể hiện bước chuyển mạnh mẽ từ phương thức đánh giá chủ yếu dựa trên báo cáo, quy trình và tính hình thức sang đánh giá bằng kết quả thực chất trong thực thi công vụ.

Theo đó, hiệu quả thực hiện nhiệm vụ của cán bộ, công chức sẽ ngày càng được đo lường thông qua những kết quả cụ thể như chất lượng và tiến độ giải quyết thủ tục hành chính; mức độ cắt giảm thời gian, chi phí cho người dân, doanh nghiệp; việc ứng dụng công nghệ thông tin, số hóa hồ sơ, khai thác và sử dụng dữ liệu; tinh thần trách nhiệm, thái độ phục vụ và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp.

Đây cũng là cơ chế quan trọng nhằm nâng cao trách nhiệm cá nhân, nhất là trách nhiệm của người đứng đầu; tạo động lực để cán bộ, công chức chủ động đổi mới phương pháp làm việc, nâng cao năng lực chuyên môn, tăng cường ứng dụng công nghệ và không ngừng cải thiện chất lượng phục vụ.

Quan trọng hơn, việc đưa kết quả cải cách thủ tục hành chính trở thành tiêu chí quan trọng trong đánh giá, xếp loại cán bộ, công chức sẽ góp phần khắc phục tình trạng né tránh, đùn đẩy, thiếu trách nhiệm trong thực thi công vụ. Mỗi cán bộ, công chức sẽ phải gắn trách nhiệm cá nhân với kết quả giải quyết công việc thực tế và sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp.

          Qua đó, tạo động lực mạnh mẽ để công tác cải cách thủ tục hành chính đi vào thực chất, chuyển từ yêu cầu “làm đúng quy trình” sang yêu cầu “giải quyết công việc hiệu quả, nhanh chóng và mang lại giá trị thực tế cho người dân, doanh nghiệp”; góp phần xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại, minh bạch, hiệu lực, hiệu quả và thực sự lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.