Hướng dẫn thủ tục tính hoặc tính lại tiền sử dụng đất theo quy định tại các điểm a, b, c và d khoản 2 Điều 12 Nghị định số 50/2026/NĐ-CP ngày 31/01/2026 của Chính phủ

Ngày 31/01/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 50/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Nghị quyết số 254/2025/QH15 ngày 11/12/2025 của Quốc hội quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất. Trong đó, quy định tại Điều 12 Nghị định số 50/2026/NĐ-CP về thủ tục tính hoặc tính lại tiền sử dụng đất trong các trường hợp thuộc các điểm a, b, c và d khoản 2 Điều 12 tạo thêm cơ chế để hộ gia đình, cá nhân đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét, xác định lại nghĩa vụ tài chính về đất đai theo chính sách mới, gồm:

Xử lý chuyển tiếp đối với trường hợp hộ gia đình, cá nhân đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền có quyết định cho phép chuyển mục đích sử dụng đất thuộc các trường hợp quy định tại Điều 6 Nghị định này từ ngày 01 tháng 8 năm 2024 đến trước ngày 01 tháng 01 năm 2026 theo quy định tại khoản 10 Điều 4 Nghị quyết số 254/2025/QH15:

a) Trường hợp cơ quan thuế chưa ban hành thông báo nộp tiền sử dụng đất thì cơ quan thuế thực hiện tính tiền sử dụng đất theo quy định tại Điều 6 Nghị định này.

b) Trường hợp cơ quan thuế đã ban hành thông báo nộp tiền sử dụng đất nhưng hộ gia đình, cá nhân chưa nộp tiền sử dụng đất theo thông báo của cơ quan thuế thì hộ gia đình, cá nhân được đề nghị cơ quan thuế tính lại tiền sử dụng đất phải nộp theo quy định tại Điều 6 Nghị định này; cơ quan thuế tính lại và điều chỉnh Thông báo số tiền sử dụng đất phải nộp theo quy định của pháp luật về quản lý thuế. Hộ gia đình, cá nhân phải nộp khoản tiền chậm nộp tiền sử dụng đất (nếu có) tính trên số tiền tính lại theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.

c) Trường hợp hộ gia đình, cá nhân đã nộp một phần tiền sử dụng đất theo thông báo của cơ quan thuế thì được đề nghị cơ quan thuế tính lại tiền sử dụng đất theo quy định tại Nghị định này; cơ quan thuế tính lại tiền sử dụng đất và thông báo cho người sử dụng đất. Việc xử lý đối với số tiền sử dụng đất đã nộp được thực hiện như sau:

- Trường hợp số tiền sử dụng đất sau khi tính lại thấp hơn số tiền sử dụng đất phải nộp nhưng cao hơn so với số tiền đã nộp thì người sử dụng đất phải nộp số tiền sử dụng đất còn thiếu so với số tiền sử dụng đất tính lại; đồng thời, người sử dụng đất phải nộp số tiền chậm nộp tính trên số tiền còn thiếu sau khi tính lại từ thời điểm phải nộp tiền theo thông báo thu tiền đến thời điểm nộp đủ số tiền còn thiếu;

- Trường hợp số tiền sử dụng đất sau khi tính lại thấp hơn so với số tiền đã nộp thì người sử dụng đất được Nhà nước hoàn trả số tiền chênh lệch bằng cách trừ vào nghĩa vụ về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; trường hợp không phát sinh nghĩa vụ tiền sử dụng đất, tiền thuê đất thì trừ vào nghĩa vụ tài chính khác theo quy định của pháp luật về quản lý thuế; trường hợp không còn nghĩa vụ tài chính nào khác để trừ thì hoàn trả bằng tiền theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước, pháp luật về quản lý thuế hoặc pháp luật khác có liên quan.

d) Trường hợp hộ gia đình, cá nhân đã nộp đủ tiền sử dụng đất theo thông báo của cơ quan thuế thì được đề nghị cơ quan thuế tính lại tiền sử dụng đất theo quy định tại Nghị định này; cơ quan thuế tính lại tiền sử dụng đất và thông báo cho người sử dụng đất. Trường hợp số tiền sử dụng đất sau khi tính lại thấp hơn so với số tiền đã nộp thì người sử dụng đất được Nhà nước hoàn trả số tiền chênh lệch bằng cách trừ vào nghĩa vụ về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; trường hợp không phát sinh nghĩa vụ tiền sử dụng đất, tiền thuê đất thì trừ vào nghĩa vụ tài chính khác theo quy định của pháp luật về quản lý thuế; trường hợp không còn nghĩa vụ tài chính nào khác để trừ thì hoàn trả bằng tiền theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước, pháp luật về quản lý thuế và pháp luật khác có liên quan.

Điểm đáng chú ý của quy định tại Điều 12 Nghị định số 50/2026/NĐ-CP là việc đã có thông báo nộp tiền hoặc thậm chí đã nộp một phần, đã nộp đủ tiền sử dụng đất không làm mất quyền đề nghị tính lại tiền sử dụng đất, nếu thuộc đúng trường hợp và đáp ứng các điều kiện theo quy định. Tùy vào số tiền đã nộp và kết quả tính lại, người sử dụng đất có thể phát sinh số tiền còn phải nộp hoặc được xử lý số tiền chênh lệch theo hướng được khấu trừ hoặc hoàn trả. Quy định này có ý nghĩa thiết thực trong việc bảo đảm chính sách mới được áp dụng thống nhất đối với cả những trường hợp nghĩa vụ tài chính về đất đai đang trong quá trình thực hiện và những trường hợp người sử dụng đất đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính. Qua đó, góp phần bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất, tăng tính minh bạch trong xác định nghĩa vụ tài chính và tháo gỡ những vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện chính sách đất đai.

Thủ tục tính hoặc tính lại tiền sử dụng đất: người dân cần biết gì?

Theo quy định, hộ gia đình, cá nhân thuộc trường hợp được áp dụng có thể nộp văn bản đề nghị tính hoặc tính lại tiền sử dụng đất theo quy định tại các điểm a, b, c và d khoản 2 Điều 12 Nghị định số 50/2026/NĐ-CP. Đây là thủ tục có ý nghĩa trực tiếp đối với nghĩa vụ tài chính của người sử dụng đất. Thông qua việc tính hoặc tính lại tiền sử dụng đất, cơ quan có thẩm quyền có cơ sở xác định số tiền người sử dụng đất phải nộp theo đúng quy định, bảo đảm việc thực hiện nghĩa vụ tài chính phù hợp với chính sách pháp luật hiện hành.

Đáng chú ý, hộ gia đình, cá nhân phải nộp văn bản đề nghị chậm nhất trước ngày 01/01/2027 đến Bộ phận Một cửa liên thông theo quy định. Đây là thời hạn người dân cần đặc biệt lưu ý để bảo đảm quyền đề nghị được tính hoặc tính lại tiền sử dụng đất theo cơ chế được Nghị định quy định.

Trình tự thực hiện được thực hiện theo hướng liên thông

Việc giải quyết thủ tục được thực hiện theo cơ chế phối hợp giữa Bộ phận Một cửa liên thông, UBND cấp xã và cơ quan thuế, cụ thể:

Bước 1 – Người dân nộp đề nghị

Hộ gia đình, cá nhân thuộc trường hợp quy định tại các điểm a, b, c và d khoản 2 Điều 12 Nghị định số 50/2026/NĐ-CP chuẩn bị và nộp văn bản đề nghị tính hoặc tính lại tiền sử dụng đất chậm nhất trước ngày 01/01/2027 tại Bộ phận Một cửa liên thông. Khi tiếp nhận hồ sơ, cơ quan tiếp nhận thực hiện kiểm tra thành phần hồ sơ theo quy định, cấp giấy tiếp nhận hồ sơ và hẹn trả kết quả cho người dân.

Bước 2 – Xác định thông tin về đất và chuyển cơ quan thuế

Sau khi tiếp nhận, Bộ phận Một cửa liên thông chuyển văn bản đề nghị đến UBND cấp xã nơi có đất để thực hiện việc xác định hạn mức giao đất ở của thửa đất được lựa chọn để tính hoặc tính lại tiền sử dụng đất; đồng thời chuyển thông tin đến cơ quan thuế theo quy định. Việc phân định trách nhiệm này giúp quá trình giải quyết được thực hiện theo đúng chức năng của từng cơ quan, trong đó cấp xã thực hiện xác định thông tin thuộc phạm vi quản lý về đất đai, còn cơ quan thuế thực hiện xác định nghĩa vụ tài chính.

Bước 3 – Cơ quan thuế tính hoặc tính lại tiền sử dụng đất

Trên cơ sở hồ sơ, thông tin được chuyển đến, cơ quan thuế thực hiện tính hoặc tính lại tiền sử dụng đất theo quy định của Nghị định số 50/2026/NĐ-CP. Sau khi xác định nghĩa vụ tài chính, cơ quan thuế ban hành Thông báo nộp tiền sử dụng đất hoặc Thông báo điều chỉnh Thông báo nộp tiền sử dụng đất gửi cho người sử dụng đất; đồng thời gửi thông tin đến UBND cấp xã theo quy định.

Như vậy, người dân không phải tự mình liên hệ riêng từng cơ quan để thực hiện từng khâu của thủ tục. Việc tiếp nhận và chuyển xử lý được thực hiện theo cơ chế liên thông, góp phần giảm thời gian, chi phí và số lần đi lại của người dân.

Ý nghĩa của thủ tục đối với người sử dụng đất

Quy định về tính hoặc tính lại tiền sử dụng đất có ý nghĩa trước hết trong việc bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của hộ gia đình, cá nhân thuộc trường hợp được áp dụng chính sách.

Trong thực tế, quá trình thực hiện các quy định của pháp luật đất đai có thể phát sinh những trường hợp nghĩa vụ tài chính về đất đai được xác định tại các thời điểm khác nhau, chịu tác động của những thay đổi về chính sách, quy định pháp luật hoặc cách xác định các yếu tố liên quan.

Việc cho phép tính hoặc tính lại tiền sử dụng đất theo cơ chế được Nghị định số 50/2026/NĐ-CP quy định góp phần tháo gỡ những vướng mắc tồn tại, bảo đảm nghĩa vụ tài chính được xác định theo đúng chính sách và căn cứ pháp luật áp dụng đối với từng trường hợp.

Đồng thời, thủ tục này góp phần tăng tính minh bạch trong xác định nghĩa vụ tài chính về đất đai. Người sử dụng đất có cơ sở để biết rõ số tiền phải nộp, căn cứ tính toán và thực hiện nghĩa vụ tài chính theo thông báo của cơ quan thuế.

Ý nghĩa thực tiễn đối với người dân trên địa bàn phường Trấn Biên

Đối với phường Trấn Biên – địa bàn có quy mô dân số lớn, tốc độ đô thị hóa cao, số lượng giao dịch và hồ sơ liên quan đến đất đai phát sinh tương đối lớn – việc triển khai kịp thời chính sách về tính, tính lại tiền sử dụng đất có ý nghĩa thiết thực.

Trước hết, thủ tục giúp tạo thêm cơ hội để các hộ gia đình, cá nhân thuộc trường hợp được hưởng chính sách rà soát lại nghĩa vụ tài chính về đất đai, nhất là những trường hợp trước đây gặp khó khăn, vướng mắc trong quá trình xác định tiền sử dụng đất.

Bên cạnh đó, cơ chế liên thông giúp người dân giảm số lần đi lại giữa các cơ quan, hạn chế việc phải tự mình thực hiện nhiều bước tại các cơ quan khác nhau. Người dân thực hiện việc nộp đề nghị tại Bộ phận Một cửa liên thông, các cơ quan có thẩm quyền sẽ phối hợp thực hiện các bước tiếp theo theo quy định.

Chính sách cũng góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch trong giải quyết các vấn đề về nghĩa vụ tài chính đất đai; đồng thời tạo điều kiện để cơ quan quản lý nhà nước rà soát, chuẩn hóa và cập nhật thông tin về đất đai, phục vụ công tác quản lý đất đai, quản lý thuế và xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ chuyển đổi số.

Phường Trấn Biên chủ động triển khai, bảo đảm chính sách đến đúng người dân

Để Nghị định số 50/2026/NĐ-CP được triển khai thống nhất, hiệu quả trên địa bàn, UBND phường Trấn Biên chủ động tổ chức tuyên truyền, phổ biến những nội dung liên quan trực tiếp đến người dân, đặc biệt là đối tượng, trường hợp được áp dụng, thời hạn nộp đề nghị và trình tự thực hiện thủ tục.

Trung tâm Phục vụ hành chính công phường cần chủ động rà soát quy trình tiếp nhận, chuẩn bị đầy đủ biểu mẫu, nội dung hướng dẫn và bố trí cán bộ nắm chắc quy định để hướng dẫn người dân. Trong quá trình tiếp nhận, cần chú trọng giải thích rõ cho người dân về thời hạn chậm nhất trước ngày 01/01/2027, tránh trường hợp người dân thuộc diện được áp dụng chính sách nhưng không thực hiện đề nghị trong thời hạn quy định.

Đối với Bộ phận chuyên môn xử lý hồ sơ, khi tiếp nhận thông tin do Bộ phận Một cửa liên thông chuyển đến, chủ động phối hợp thực hiện việc xác định hạn mức giao đất ở của thửa đất được lựa chọn để tính hoặc tính lại tiền sử dụng đất theo đúng quy định; bảo đảm thông tin được xác định đầy đủ, chính xác và chuyển kịp thời cho cơ quan thuế.

Đồng thời, phường đã tăng cường phối hợp với cơ quan thuế và các cơ quan, đơn vị có liên quan trong quá trình xử lý hồ sơ; kịp thời trao đổi, tháo gỡ những trường hợp có thông tin chưa thống nhất hoặc phát sinh vướng mắc, hạn chế tối đa việc hồ sơ phải bổ sung nhiều lần hoặc người dân phải đi lại nhiều lần.

Công tác tuyên truyền cần được thực hiện bằng nhiều hình thức, phù hợp với từng nhóm đối tượng. Bên cạnh tuyên truyền trên hệ thống thông tin cơ sở, trang thông tin điện tử và các nền tảng mạng xã hội của phường, cần phát huy vai trò của tổ dân phố, Ban công tác Mặt trận và các lực lượng ở cơ sở trong việc thông tin đến hộ gia đình, cá nhân có liên quan.

Đặc biệt, nội dung tuyên truyền cần nhấn mạnh thời hạn trước ngày 01/01/2027 để người dân chủ động rà soát trường hợp của mình, chuẩn bị hồ sơ và thực hiện đề nghị đúng thời gian.

Chủ động thực hiện chính sách, bảo đảm quyền lợi của người dân

Việc triển khai thủ tục tính hoặc tính lại tiền sử dụng đất theo Nghị định số 50/2026/NĐ-CP không chỉ là việc thực hiện một thủ tục hành chính mới mà còn thể hiện yêu cầu chủ động đưa chính sách pháp luật vào cuộc sống, kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc cho người dân trong quá trình thực hiện pháp luật đất đai.

Đối với người dân, việc chủ động tìm hiểu quy định, rà soát trường hợp của mình và thực hiện đề nghị trong thời hạn quy định là yếu tố quan trọng để bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Đối với chính quyền phường Trấn Biên, yêu cầu đặt ra là phải tiếp nhận đúng, hướng dẫn đúng, phối hợp đúng và giải quyết đúng thời hạn, không để người dân phải đi lại nhiều lần do thiếu thông tin hoặc hướng dẫn chưa đầy đủ.

Với tinh thần “Chính quyền chủ động – Người dân thuận lợi”, phường Trấn Biên tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, nâng cao chất lượng phục vụ tại Trung tâm Phục vụ hành chính công, tăng cường phối hợp liên thông giữa các cơ quan và chủ động tuyên truyền để chính sách mới được người dân biết, hiểu và thực hiện đầy đủ.

Hộ gia đình, cá nhân thuộc trường hợp được áp dụng chính sách cần lưu ý: văn bản đề nghị tính hoặc tính lại tiền sử dụng đất phải được nộp chậm nhất trước ngày 01/01/2027. Khi có nhu cầu hoặc chưa rõ mình có thuộc trường hợp được áp dụng hay không, người dân nên liên hệ Bộ phận Một cửa liên thông/Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Trấn Biên để được hướng dẫn theo quy định.

Chính sách được triển khai kịp thời – thủ tục được thực hiện liên thông – nghĩa vụ tài chính được xác định đúng – quyền lợi hợp pháp của người dân được bảo đảm.