
Việc ban hành Nghị định nhằm đáp ứng yêu cầu đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, phát triển Chính phủ số, đồng thời khai thác, kết nối hiệu quả các cơ sở dữ liệu quốc gia, qua đó tiếp tục hoàn thiện quy trình giải quyết thủ tục hành chính theo hướng liên thông, đồng bộ, lấy người dân làm trung tâm phục vụ.
Theo quy định tại Điều 5, việc tiếp nhận hồ sơ đăng ký khai sinh được thực hiện thông qua Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của Bộ Tư pháp, trên cơ sở tiếp nhận dữ liệu từ Cổng Dịch vụ công quốc gia. Thời gian giải quyết nhóm thủ tục hành chính liên thông “Đăng ký khai sinh, đăng ký thường trú, cấp thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ em dưới 06 tuổi” được quy định không quá 03 ngày làm việc kể từ khi cơ quan có thẩm quyền nhận đủ hồ sơ theo quy định; trường hợp cần xác minh thì không quá 05 ngày làm việc. Trường hợp tiếp nhận hồ sơ sau 15 giờ, thời gian giải quyết được tính từ ngày làm việc tiếp theo, bảo đảm tính khả thi và thống nhất trong tổ chức thực hiện.
Bên cạnh đó, tại Điều 6, Nghị định quy định cụ thể quy trình giải quyết hồ sơ đăng ký khai sinh trên môi trường điện tử. Theo đó, sau khi hồ sơ được Cổng Dịch vụ công quốc gia chuyển đến, Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của Bộ Tư pháp thực hiện đồng bộ với Hệ thống đăng ký, quản lý hộ tịch điện tử. Công chức hộ tịch tại Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện nghiệp vụ đăng ký khai sinh trên hệ thống; đồng thời chuyển thông tin đến Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để cấp Số định danh cá nhân. Thời gian giải quyết đăng ký khai sinh được rút ngắn, thực hiện trong 24 giờ kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Sau khi hoàn tất đăng ký khai sinh, dữ liệu điện tử được tự động chia sẻ, liên thông giữa các hệ thống để tiếp tục thực hiện các thủ tục tiếp theo trong quy trình, bảo đảm tính xuyên suốt và hạn chế tối đa việc nhập lại thông tin. Trường hợp phát sinh vướng mắc trong quá trình cấp Số định danh cá nhân, Bộ Công an chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan kiểm tra, xử lý và trả kết quả xử lý không quá 01 ngày làm việc kể từ khi tiếp nhận thông tin vướng mắc.
Đáng chú ý từ ngày 01/9/2026, theo Nghị định 301/2026/NĐ-CP, thủ tục cấp thẻ căn cước cho trẻ dưới 06 tuổi được bổ sung vào quy trình liên thông điện tử cùng với: đăng ký khai sinh, đăng ký thường trú, cấp thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ em dưới 06 tuổi và nhóm thủ tục đăng ký khai tử, xóa đăng ký thường trú, giải quyết mai táng phí, tử tuất. Khi nộp hồ sơ trực tuyến, người đại diện hợp pháp chỉ cần lựa chọn nhu cầu cấp thẻ ngay trên tờ khai điện tử. Trường hợp người yêu cầu lựa chọn thực hiện thủ tục cấp thẻ căn cước cho trẻ dưới 06 tuổi thì thời hạn giải quyết thủ tục hành chính này không quá 05 ngày làm việc kể từ ngày cơ quan có thẩm quyền nhận được hồ sơ điện tử từ Cổng Dịch vụ công quốc gia.
Sau khi hoàn tất đăng ký thường trú, hồ sơ điện tử được Cổng Dịch vụ công quốc gia tự động chuyển đến Hệ thống sản xuất, cấp và quản lý căn cước của Bộ Công an để xử lý theo quy định của Luật Căn cước số 26/2023/QH15. Cơ quan công an thực hiện tiếp nhận, xử lý hồ sơ trên môi trường điện tử; đồng thời khai thác dữ liệu điện tử từ Giấy khai sinh và thẻ bảo hiểm y tế đã được hình thành trong quy trình liên thông để tích hợp thông tin vào thẻ căn cước và tài khoản định danh điện tử của trẻ. Đối với trẻ em dưới 06 tuổi, cơ quan quản lý căn cước không thu nhận thông tin nhân dạng và dữ liệu sinh trắc học, bảo đảm phù hợp với đặc thù lứa tuổi và yêu cầu quản lý. Thẻ căn cước được trả theo phương thức linh hoạt: tại Bộ phận Một cửa, tại cơ quan quản lý căn cước cấp xã, hoặc qua dịch vụ bưu chính theo nhu cầu của người dân.

Ý nghĩa thực tiễn
Việc bổ sung thủ tục cấp thẻ căn cước cho trẻ em dưới 06 tuổi vào quy trình liên thông điện tử từ ngày 01/9/2026 có ý nghĩa thực tiễn rõ nét, thể hiện trực tiếp hiệu quả của cải cách thủ tục hành chính gắn với chuyển đổi số. Trước hết, chính sách này góp phần hoàn thiện hệ thống định danh cá nhân ngay từ giai đoạn đầu đời, bảo đảm mỗi công dân được quản lý thống nhất, đầy đủ trong các cơ sở dữ liệu quốc gia; đồng thời tạo điều kiện hình thành, chuẩn hóa dữ liệu dân cư phục vụ giải quyết thủ tục hành chính, quản lý xã hội và cung cấp dịch vụ công theo hướng hiện đại.
Thông qua cơ chế liên thông, chia sẻ dữ liệu giữa các ngành tư pháp, công an, y tế và bảo hiểm xã hội, thông tin của trẻ em được đồng bộ, chính xác, hạn chế tình trạng sai lệch, trùng lặp, giảm đáng kể yêu cầu xác minh lại nhiều lần. Đây là yếu tố quan trọng nhằm nâng cao chất lượng dữ liệu đầu vào, từ đó nâng cao hiệu quả vận hành các hệ thống thông tin của cơ quan nhà nước.
Mặt khác, quy trình liên thông điện tử giúp giảm thời gian, chi phí và số lần đi lại của người dân, nhất là các gia đình có trẻ nhỏ. Việc người đại diện hợp pháp kê khai một lần trên môi trường điện tử và lựa chọn nhu cầu giải quyết các thủ tục liên quan thể hiện rõ định hướng đơn giản hóa, thuận tiện, minh bạch, góp phần nâng cao mức độ hài lòng của người dân đối với chất lượng phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước.

Đối với cơ quan nhà nước, việc triển khai đồng bộ quy trình liên thông góp phần giảm áp lực xử lý hồ sơ giấy, hạn chế sai sót do nhập liệu thủ công, đồng thời tăng cường khả năng giám sát tiến độ và chất lượng giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường số. Dữ liệu được chuẩn hóa và chia sẻ kịp thời giữa các hệ thống tạo nền tảng quan trọng để phát triển dịch vụ công trực tuyến mức độ cao, thúc đẩy xây dựng Chính phủ số và quản trị quốc gia dựa trên dữ liệu.
Về lâu dài, việc cấp thẻ căn cước và hình thành tài khoản định danh điện tử từ sớm cho trẻ em tạo điều kiện thuận lợi để công dân tiếp cận các dịch vụ công, dịch vụ số trong tương lai; đồng thời góp phần xây dựng hệ sinh thái dữ liệu dân cư đầy đủ, phục vụ hiệu quả công tác hoạch định chính sách và tổ chức cung ứng dịch vụ công theo hướng cá thể hóa. Nhìn chung, Nghị định nêu trên không chỉ hoàn thiện về mặt thể chế trong cải cách thủ tục hành chính, mà còn thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, phục vụ người dân và doanh nghiệp một cách hiệu quả, thiết thực.
Tác giả: Thiên Trang Lê
Những tin cũ hơn
Hôm nay
Tổng lượt truy cập