PHÁP LUẬT VỀ NGHĨA VỤ QUÂN SỰ – NHỮNG NỘI DUNG CÔNG DÂN CẦN BIẾT

Thực hiện nghĩa vụ quân sự là trách nhiệm của công dân đối với Tổ quốc. Mỗi công dân trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự cần chủ động tìm hiểu, chấp hành đầy đủ các quy định về đăng ký, sơ tuyển, khám sức khỏe, nhập ngũ và các quyết định, lệnh gọi của cơ quan có thẩm quyền.

Nhằm nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của thanh niên và Nhân dân trên địa bàn, Ban Chỉ huy quân sự phường Trấn Biên tuyên truyền một số quy định quan trọng liên quan đến thực hiện nghĩa vụ quân sự, đặc biệt là những điểm mới có hiệu lực từ ngày 01/9/2026.

Ngày 23/8/2026, Quốc hội ban hành Luật số 14/2026/QH16 sửa đổi, bổ sung một số điều của 09 luật về quân sự, quốc phòng, có hiệu lực từ ngày 01/9/2026. Trong đó, quy định về khái niệm “trốn tránh thực hiện nghĩa vụ quân sự” được sửa đổi, bổ sung theo hướng xác định cụ thể hơn các hành vi thuộc trường hợp trốn tránh nghĩa vụ quân sự.

Theo quy định mới, 05 hành vi được xác định là trốn tránh thực hiện nghĩa vụ quân sự gồm:

1. Không chấp hành quyết định gọi đăng ký nghĩa vụ quân sự;
2. Không chấp hành quyết định gọi sơ tuyển sức khỏe nghĩa vụ quân sự;
3. Không chấp hành quyết định gọi khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự;
4. Không chấp hành quyết định gọi nhập ngũ;
5. Không chấp hành quyết định, lệnh gọi tập trung huấn luyện, diễn tập, kiểm tra sẵn sàng động viên, sẵn sàng chiến đấu. 

MỨC XỬ PHẠT ĐỐI VỚI MỘT SỐ HÀNH VI VI PHẠM

Bên cạnh việc xác định rõ các hành vi trốn tránh nghĩa vụ quân sự, Nghị định số 218/2025/NĐ-CP ngày 05/8/2025 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quốc phòng, cơ yếu cũng quy định mức xử phạt cụ thể đối với các hành vi vi phạm trong đăng ký, sơ tuyển, khám sức khỏe và nhập ngũ.

Theo đó, nam công dân đủ 17 tuổi thuộc diện phải đăng ký nghĩa vụ quân sự nhưng không đăng ký lần đầu có thể bị phạt cảnh cáo. Trường hợp không có mặt đúng thời gian hoặc địa điểm sơ tuyển sức khỏe mà không có lý do chính đáng bị phạt từ 3 đến 5 triệu đồng; không nhận quyết định gọi sơ tuyển sức khỏe mà không có lý do chính đáng bị phạt từ 5 đến 8 triệu đồng.

Đối với khâu khám sức khỏe, công dân không có mặt đúng thời gian hoặc địa điểm ghi trong quyết định gọi khám sức khỏe mà không có lý do chính đáng có thể bị phạt từ 15 đến 20 triệu đồng; không nhận quyết định gọi khám sức khỏe trong trường hợp luật quy định có thể bị phạt từ 20 đến 30 triệu đồng. Hành vi gian dối làm sai lệch kết quả phân loại sức khỏe hoặc đưa, nhận tiền, tài sản, lợi ích vật chất theo trường hợp được quy định để làm sai lệch kết quả sức khỏe có thể bị phạt từ 30 đến 40 triệu đồng. Hành vi không chấp hành quyết định gọi kiểm tra, khám sức khỏe có thể bị phạt từ 50 đến 75 triệu đồng.

Đối với việc nhập ngũ, hành vi không có mặt đúng thời gian hoặc địa điểm tập trung ghi trong quyết định gọi nhập ngũ mà không có lý do chính đáng bị phạt từ 30 đến 40 triệu đồng. Trường hợp không chấp hành quyết định gọi nhập ngũ thuộc khoản 3 Điều 10 Nghị định số 218/2025/NĐ-CP có thể bị phạt từ 50 đến 75 triệu đồng.

CHỦ ĐỘNG CHẤP HÀNH ĐÚNG QUY ĐỊNH

Mỗi công dân trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự cần chủ động theo dõi thông báo của địa phương; thực hiện đầy đủ việc đăng ký nghĩa vụ quân sự; có mặt đúng thời gian, địa điểm khi được gọi sơ tuyển, khám sức khỏe và nhập ngũ; đồng thời cung cấp trung thực các thông tin liên quan đến tình trạng sức khỏe và các nội dung theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.

Khi có khó khăn, vướng mắc hoặc có lý do chính đáng không thể thực hiện đúng thời gian ghi trong quyết định, công dân cần kịp thời liên hệ cơ quan có thẩm quyền để được hướng dẫn, không tự ý vắng mặt, không né tránh hoặc có hành vi gian dối.

Việc chấp hành nghiêm các quy định về nghĩa vụ quân sự vừa bảo đảm quyền, nghĩa vụ của công dân theo pháp luật, vừa góp phần xây dựng lực lượng quốc phòng, giữ vững an ninh, trật tự và bảo vệ Tổ quốc.

Ban Chỉ huy quân sự phường Trấn Biên đề nghị thanh niên và các gia đình thường xuyên tìm hiểu các quy định pháp luật về nghĩa vụ quân sự, chủ động phối hợp với cơ quan chức năng trong quá trình đăng ký, sơ tuyển, khám sức khỏe và tuyển chọn công dân nhập ngũ.

NGHĨA VỤ QUÂN SỰ – TRÁCH NHIỆM CỦA CÔNG DÂN, GÓP PHẦN XÂY DỰNG VÀ BẢO VỆ TỔ QUỐC!